Paardentrams in Nederland

Paardentram : Beverwijk - Wijk aan Zee

Beschrijving

De tramlijn van Beverwijk naar Wijk aan Zee werd in eerste instantie geopend als stoomtramlijn. Eigenaar was de Maatschappij tot Exploitatie van het Noordzeebad Wijk aan Zee, die de exploitatie uitbesteedde aan de HIJSM, de spoorwegmaatschappij die o.a. ook de spoorlijn van Haarlem via Beverwijk naar Alkmaar exploiteerde. De lijn naar Wijk aan Zee werd geëxploiteerd als zijlijn met stoomtrammaterieel van de HIJSM.

Lang heeft deze situatie niet geduurd. In 1892 beëindigde de HIJSM de exploitatie. Het eigendom van de lijn werd overgedaan aan de E.Pluribus Unum (uit velen één). De exploitatie werd op 15 april weer opgenomen, nu als paardentramlijn.

De eerste jaren werd de exploitatie uitgevoerd door de RTM, die, naast het stadsnet van Rotterdam, ook in diverse andere paardentramlijnen in diverse plaatsen in Nederland de exploitatie op zich nam. Vanaf 1902 werd de exploitatie door de EPU zelf onderhouden.

Omdat de EPU weinig onderhoud aan de lijn uitvoerde, ging de kwaliteit sterk achteruit. Toen er in 1917 wegens achterstallig onderhoud diverse ongelukken plaatsvonden, kwam de lijn in een slecht daglicht te staan. Ook kwam er concurrentie van tuinders die met paard en wagen de mensen van Beverwijk naar Wijk aan Zee brachten. In 1924 werd uiteindelijk door de gemeente Beverwijk besloten, dat de consessie voor de lijn niet verlengd zou worden, wat het einde van de paardentramlijn betekende.

Deze lijn was één van de weinige lijnen waarop naast personenvervooer ook nog wat goederenvervoer plaatsvond. Schelpenvissers uit Wijk aan Zee brachten namelijk hun schelpen per tramlijn naar Beverwijk, vanwaar het verder werd vervoerd naar de kalkbranderijen in Akersloot.

Maatschappijen

Lijnverloop

Spoorwijdte : 1435 mm
Lengte : 4,9 km

Belangrijke data

25.05.1882Opening als stoomtramlijn
01.04.1892Sluiting als stoomtramlijn
15.04.1892Opening paardentram
01.05.1924Sluiting Beverwijk station - Beecksanglaan (gemeentegrens)
08.06.1924 Sluiting Beverwijk Beecksanglaan - Wijk aan Zee

Rollend materieel

Serie Nr. Ex Type Bouwjaar In dienst Bouwer Uit dienst Afvoer Opmerkingen
123-126123Ex RTM 123open 18911892 Falcon 1892 Huur van RTM
124Ex RTM 124open 18911892 Falcon 1892 Huur van RTM
125Ex RTM 125open 18911892 Falcon 1894 Huur van RTM
126Ex RTM 126open 18911892 Falcon 1894 Huur van RTM
103103Ex RTM 103gesloten18921894 Beijnes 1901 Huur van RTM
117117Ex RTM 117gesloten18901896 ? 1901 Huur van RTM
1 1Ex TMZ 1 gesloten18841901 Beijnes 1924?1924? 
2 2Ex SMAS 11open 18931901 ? 1924?1924? 
3 3Ex ? gesloten? 1901?? 1924?1924? 
4-5 4Ex ? gesloten? 1902 ? 1924?1924? 
5Ex ? gesloten? 1902 ? 1924?1924? 
6,8 6Ex ? open ? 1902 ? 1924 1924  
8Ex ? open ? 1902 ? 1924 1924  
7 7Ex ? gesloten? 1902 ? 1924?1924? 
9 9Ex ? gesloten? 1906 ? 1924?1924? 
10 10Ex ? open ? 1906 ? 1924 1924  
11-13 11Ex ? open ? 1909 ? 1924?1924? 
12Ex ? open ? 1909 ? 1924?1924? 
13Ex ? open ? 1909 ? 1924?1924? 
14 14Ex ? gesloten? 1910 ? 1924?1924? 
15 15Ex RTM 151open 18941910 ? 1915?1915? 
239, 243, 245, 249, 258239Ex GTA 239open 18961916 AOM 1924 1924  
243Ex GTA 249open 18961916 AOM 1924 1924  
245Ex GTA 245open 18961916 AOM 1924 1924  
249Ex GTA 249open 18961916 AOM 1924 1924  
258Ex GTA 258open 18971916 AOM 1924 1924  
103103Ex GTA 103gesloten18831922 Beijnes 1924 1924  
253253Ex GTA 253gesloten18961922 AOM 1924 1924  

Links